De stille collega: conflictvermijder of vredestichter?

Basismediation opleiding,Conflicten

Iedereen kent er wel één. Die collega die nooit de stem verheft. Niet snel ergens tegenin gaat. Altijd vriendelijk blijft. Vaak de sfeer bewaakt en zelden onderdeel lijkt van gedoe op de werkvloer.

Op het eerste gezicht lijkt dat ideaal. Geen confrontaties, geen spanningen en geen strijd.

Maar klopt dat beeld eigenlijk wel?

Want achter die stille collega kan iets heel anders schuilgaan. Is dit iemand die rust brengt en verbinding creëert? Of iemand die conflicten uit de weg gaat, met alle gevolgen van dien?

En misschien nog interessanter: herkennen we soms ook iets van onszelf?

Stilte betekent niet altijd harmonie

In veel organisaties wordt rust onbewust verward met gezondheid.

Geen discussie? Fijn.

Geen botsingen? Nog beter.

Maar de afwezigheid van zichtbare conflicten betekent niet automatisch dat alles goed gaat. Sterker nog: juist op plekken waar conflicten nauwelijks zichtbaar zijn, kan spanning zich onder de oppervlakte ophopen. Denk aan situaties waarin:

  • Irritaties niet worden uitgesproken
  • Feedback wordt ingeslikt
  • Collega’s zich aanpassen om de sfeer goed te houden
  • Belangrijke gesprekken worden uitgesteld
  • Mensen ‘’ja’’ zeggen terwijl ze eigenlijk ‘’nee’’ voelen
 

Van buiten lijkt er dan weinig aan de hand, maar van binnen ontstaat vaak iets anders: afstand. En afstand groeit zelden vanzelf dicht.

Wanneer conflict vermijden een overlevingsstrategie wordt

Conflictvermijding ontstaat meestal niet omdat iemand zwak is of geen mening heeft.

Integendeel.

Vaak zijn conflictvermijders juist mensen die sterk gericht zijn op verbinding. Mensen die die spanning feilloos aanvoelen. Die harmonie belangrijk vinden en die ook gevoelig zijn voor emoties van anderen. Mensen die denken: ‘’Laat ik het maar niet groter maken, dat is het niet waard.’’ ‘’Ik wil de relatie goed houden.’’ Dat klinkt zorgzaam. En soms is het dat ook. Maar als het structureel gebeurt, ontstaat er een risico. Want wat er niet wordt uitgesproken, verdwijnt natuurlijk niet automatisch. Het gaat vaak weer ondergronds. En ondergrondse conflicten zijn misschien wel de lastigste vorm van een conflict, ze zijn moeilijk zichtbaar, maar kosten vaak ongemerkt veel energie.

De prijs van stil blijven

Op de korte termijn lijkt conflictvermijding rust op te leveren. Geen spanning, ongemak of confrontatie. Maar op de lange termijn ontstaat regelmatig iets anders:

  • Frustratie
  • Onduidelijkheid
  • Verminderde samenwerking
  • Vermoeidheid
  • Passieve weerstand
  • Terugtrekkend gedrag
 

Misschien herken je dit: een collega zegt overal ‘’prima’’ op, maar reageert steeds korter, haakt minder aan, neemt minder initiatief. Op een dag blijkt iemand al maanden rond te lopen met irritaties waar niemand iets van wist. Niet omdat mensen niet wilden luisteren, maar omdat het gesprek nooit echt plaatsvond.

Maar wacht eens… stilte kan ook kracht zijn

Want niet iedere stille collega vermijdt conflict, sommige mensen brengen juist rust. Zij hoeven niet direct te reageren, niet overal iets van te vinden, niet de ruimte te vullen. Ze observeren en luisteren, voelen wat er speelt en stellen soms precies die ene vraag die beweging brengt.

Dat zijn vaak geen conflictvermijders maar vredestichters. En daar zit een wezenlijk verschil. Een conflictvermijder blijft weg van spanning terwijl een vredestichter juist durft spanning aanwezig te laten zijn, zonder direct te willen oplossen.

Het verschil zit niet in gedrag, maar in wat eronder zit

Van buitenaf kunnen conflictvermijding en vredestichten verrassend veel op elkaar lijken.

Beide mensen zijn rustig.

Beide reageren niet impulsief.

Beide zoeken verbinding.

Maar onder het gedrag zitten vaak totaal andere drijfveren. Een conflictvermijder denkt: ‘’Hoe voorkom ik spanning?’’ De vredestichter vraagt: ‘’Wat vraagt deze situatie?’’ Dat verschil lijkt klein, maar in gesprekken maakt het enorm veel uit. De één loopt weg van ongemak en de ander durft erbij te blijven.

Wat vraagt dit van organisaties?

In organisaties wordt vaak veel aandacht besteed aan zichtbare conflicten. Maar misschien verdienen juist de stille signalen maar aandacht. Want spanning laat zich niet altijd luid zien. Soms uit het zich in; terugtrekken, aanpassen, vermijding en voorzichtigheid. De vraag is daarom niet alleen wie veroorzaakt het conflict? Maar welke gesprekken voeren we niet?

Conflictvaardigheid gaat niet over winnen.

Wanneer mensen het woord conflict horen, denken ze vaak aan strijd. Maar conflictvaardigheid gaat ergens anders over. Het gaat over aanwezig blijven wanneer iets schuurt. Over durven luisteren wanneer emoties oplopen. Over nieuwsgierig blijven in plaats van direct oplossingen aan te dragen.

En misschien nog belangrijker, over onderzoeken wat er onder de woorden gebeurt. Want achter irritatie zit vaak iets anders zoals een behoefte of een belang. Dat is precies waarom mediationvaardigheden vaak veel verder reiken dan alleen mediation zelf. Ze helpen niet alleen bij grote conflicten, maar juist ook bij de kleine dagelijkse momenten waarop gesprekken vastlopen.

En laatste vraag

Denk eens aan iemand in jouw omgeving. Die stille collega, die rustige teamgenoot of misschien aan jezelf. Wat zie je daar? Iemand die de spanning vermijdt? Of iemand die ruimte maakt voor echte verbinding? Soms zit het antwoord niet in wat iemand zegt, maar juist in wat onuitgesproken blijft.

Tags :

Basismediation opleiding,Conflicten

Share :

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *